Πανηπειρωτικός Σύλλογος Καΐρου - Η Ιστορία του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Καΐρου

Η ιστορική κιβωτός του «Πανηπειρωτικού Συλλόγου Καΐρου»
Παρουσία και δράση του Ελληνισμού, του Ηπειρωτισμού
Στη φιλόξενη νειλοχώρα, την Αίγυπτο
Τα χρόνια περνούν και πίσω δεν γυρνούν, κατά τον ποιητή. Στο πέρασμα τους όμως συμβαίνουν γεγονότα, που παραμένουν αξέχαστα από τις γενιές που ακολουθούν. Γιατί τα γεγονότα αυτά, μας εκφράζουν σαν Έθνος και σαν Λαό, και συνθέτουν την ιστορία της Φυλής μας.

Ένα τέτοιο γεγονός, που υπήρξε αδήριτη ανάγκη στις εποχές της ακμής του, και ύστερα υπήρξε ωφέλιμο για την Πατρίδα μας άλλοτε μονιμότερα και άλλοτε σε διάφορες περιστάσεις είναι η διασπορά του Ελληνισμού στα πέρατα της Οικουμένης.

Είναι ο έξω Ελληνισμός !

Εκλεκτό κομμάτι του Ελληνισμού του Εξωτερικού στάθηκε αναμφισβήτητα ο Αιγυπτιώτης Ελληνισμός, από τα σπλάχνα του οποίου γεννήθηκε στις 14/27 Δεκεμβρίου 1903 το πρώτο Ηπειρωτικό Σωματείο στην Αίγυπτο με έδρα το Κάιρο και διακλαδώσεις σε όλη την Αίγυπτο με την επωνυμία «ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ», που διαλύθηκε το 1914 και να συνεχίσει την παράδοση στις 9/22 Σεπτεμβρίου 1912 ο «ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΪΡΟΥ», στις παραμονές εξαιρετικής σημασίας γεγονότων για την Πατρίδα και μάλιστα για την γενέτειρα Ήπειρο.

Οι Έλληνες του εξωτερικού ξεκίνησαν γυπνόποδες και άγλωσσοι, αντιμετώπισαν λαούς ξένους, ετερόθρησκους, που συχνά η μισαλλοδοξία και η φυλετική αντίθεση δημιουργούσαν προσκόμματα, που για να ξεπεραστούν απαιτούσαν αγώνα.

Προχώρησαν και άνοιξαν δρόμο για αυτούς και για τους συμπατριώτες τους, ιερείς, έμποροι, γιατροί, επιχειρηματίες, βιομήχανοι, εφοπλιστές, αλλά και ελεύθεροι επαγγελματίες, υπάλληλοι, εργάτες και ναυτικοί συσπειρώθηκαν γύρω από τις εκκλησίες τις οποίες έκτισαν, τους παπάδες τους οποίους μετακάλεσαν για να τους αγιάζουν, και τους δασκάλους από τους οποίους απαιτούσαν το φωτισμό των παιδιών τους και το δικό τους.

Πέτυχαν προνόμια στους τόπους που εποίκησαν, γιατί έφερναν πολιτισμό και αναδειχνόνταν από τα δυναμικότερα στοιχεία, επισύροντες τον θαυμασμό και την αγάπη και των κυβερνήσεων και των λαών, συγκρότησαν τις Κοινότητες, ίδρυσαν σχολεία, νοσοκομεία, ιδρύματα για την κοινωνική πρόνοια κάθε είδους μορφής, βιβλιοθήκες, θέσπισαν υποτροφίες, τύπωσαν βιβλία, ανέστησαν παιδιά με μόρφωση, βοήθησαν όσους ατύχησαν, υποκίνησαν τον ζήλο των πλουσίων και την φιλοτιμία των υπολοίπων.

Δεν έπαυσαν τις συζητήσεις τους στην ευμάρεια τους και την εξασφάλιση τους. Εάν οι Έλληνες απέβλεπαν απλώς στη δημιουργία προσωπικής τύχης στο εξωτερικό, δεν θα προχωρούσαν στην σύμπτυξη των Κοινοτήτων και των Σωματίων. Με οποιανδήποτε εθνική φυσιογνωμία, θρησκεία, ήθη και έθιμα, και κάτω από οποιαδήποτε αφομοίωση, θα εξασφάλιζαν τους εαυτούς τους. Όμως αυτοί συγκίνησαν την Πατρίδα με την προσφορά τους. Ξενιτεμένοι Έλληνες είναι οι μεγαλύτεροι της Πατρίδας Ευεργέτες και στην πλειοψηφία τους ξενιτεμένοι Ηπειρώτες.

Από τη πλειάδα των Ηπειρωτών Εθνικών Ευεργετών Θυμίζουμε τον Αβέρωφ, τους Τοσίτσα, τον Δόμπολη, τους Σίνα, τον Αρσάκη, τους Ριζάρη, Τον Γ. Σταύρου, τους Ζάππες, τους Ζωσιμάδες.

Σε Ηπειρωτικά κληροδοτήματα οφείλονται: Το Θρυλικό Θωρηκτό Αβέρωφ, Το Παναθηναϊκό Στάδιο, το Μετσόβειο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, η Ακαδημία, το Αστεροσκοπείο, η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο, η Ριζάρειος Σχολή, η Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, το Ζάππειο Μέγαρο.

Και αυτά για την Πατρίδα !

Στην Ελληνική Αλεξάνδρεια τώρα θα αρκεστούμε μόνο στους μεγάλους Ευεργέτες Μιχαήλ Τοσίτσα και Γεώργιο Αβέρωφ.

Στη Τοσιτσαία Σχολή, που χορηγός υπήρξε ο Μιχαήλ Τοσίτσας και στο Αβερώφειο Γυμνάσιο, για το οποίο ο Γ. Παρασκευόπουλος έγραψε τα παρακάτω στο βιβλίο του "Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ, ΑΘΗΝΑΙ 1898":

«Ανακούφισιν μεγάλη ησθάνθην και αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας με τας Έλληνικάς Σχολάς τής ’λεξανδρείας και δη το ’βερώφειον Γυμνάσιον, το καλλιμάρμαρον και καλλίγραμμον όντως εκείνο Σχολικό ίδρυμα, το εξ ολοκλήρου ιδρυθέν δαπάναις τού ανεξάντλητου εις εθνικής εκβολής έργα Μεγάλου Ηπειρώτου Πατριώτου. Ίσως μετά την Ακαδημίαν και το Πανεπιστήμιον, ουδεμία άλλη Δημόσια Σχολή εν Ελλάδι ημπορεί να συγκριθεί με τα Αλεξανδρινά Λύκεια της Ελληνικής Κοινότητος.»

Το Ελληνικό και Ηπειρωτικό χρήμα εξυπηρέτησε εθνικούς, πνευματικούς και επιστημονικούς σκοπούς και συνέτεινε στην ανάπτυξη της νεότερης Ελλάδας και στην εμπέδωση του γοήτρου της. Οι ξενιτεμένοι Έλληνες ανάπτυξαν τις προγονικές αρετές. Έδωσαν το μέτρο με το οποίο να μετριέται από φίλους και εχθρούς ο Ελληνισμός, προδιαγράψαντες την άρρηκτη ενότητα των εντός και των εκτός των Ελλαδικών ορίων Πανελλήνων.

Πρώτοι στη γραμμή αυτή οι φτωχοί Ηπειρώτες που κατέφυγαν στη ξενιτιά εξαιτίας της φύσεως του εδάφους τους που είναι ορεινό και ελάχιστα πρόσφορο για καλλιέργεια.

Ο αρχαίος αυτός λαός, πατριώτες χωρίς να γίνονται ποτέ επιλήσμονες της γενέτειρας, αφού εξασφάλισαν τον επιούσιο και δημιούργησαν μια κατάσταση, αμέσως οργανώθηκαν στους Ηπειρωτικούς Συλλόγους που ίδρυσαν και απέβλεψαν με ασίγαστο πάθος και νοσταλγία στη γενέτειρα, την Ήπειρο.

Από τις πρώτες τους φροντίδες ήταν να ενισχυθεί η προγονική πίστη, η αγάπη της Πατρίδας, η προσήλωση στην παράδοση, να διατηρηθούν τα ήθη και τα έθιμα, η λεβεντιά, το τραγούδι εκφρασμένο στην Ελληνική καθαρή γλώσσα του βουνού να βαθύνει ότι είναι Ηπειρωτικό, όπως η παροιμιώδης αλληλεγγύη των Ηπειρωτών, η αρετή της φιλίας, της ειλικρίνειας και της αξιοπρέπειας, η φιλοπονία, η εργατικότητα, η καθαρότητα του νου και η αγνότητα της καρδιάς, που πάντα ξεχώριζαν τον Ηπειρώτη.

Μπροστά σε αυτή την αμετακίνητη αρχή οι Ηπειρώτες της Αιγύπτου δημιουργούν το πρώτο Ηπειρωτικό Σωματείο στην Αίγυπτο με έδρα το Κάιρο και διακλαδώσεις σε όλη την Αίγυπτο με την επωνυμία «ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ», όπως προαναφέραμε στις 14/27 Δεκεμβρίου 1903.

Εις το 'Aρθρο 2ον του Καταστατικού της ως άνω Αδελφότητας ανεγράφετο:

«Ο σκοπός της Ηπειρωτικής Αδελφότητος είναι αποκλειστικός Φιλανθρωπικός, ήτοι η αλληλοβοήθεια των Μελών αυτής, η κατά το δυνατόν ηθική υποστήριξις παντός Ηπειρώτου και περίθαλψις απόρων και ασθενών Ηπειρωτών».

Ιδρυτής και πρώτος Πρόεδρος της Ηπειρωτικής Αδελφότητος Αιγύπτου ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ. Δ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ.

Επόμενη σελίδα

Πηγές: Αρχεία Πανηπειρωτικού Συλλόγου Καΐρου - Βιβλίο Μανώλη Γιαλουράκη, «Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ» - Iσολογισμός της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, έτους 2004

Επιμέλεια: Γεώργιος Π. Καλλίδης, Ταμίας του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Καΐρου και Γενικός Γραμματέας του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού